را قطع مىكنند . پس از گوش دادن به يك قطعه شعر بخصوص بد ، وزير رو به من كرد و پرسيد كه آيا از شعر فارسى درست سر درمىآورم يا نه . من هم از گفتن اين كنايه خوددارى نتوانستم « وقتى شما خودتان چيزى از آن دستگيرتان نمىشود من از كجا سر دربياورم . » در اين حيص و بيص شاه حمام رفته ، صبحانه خورده و آرايش مخصوص عيد را كرده است . وى از جواهر سلطنتى گرانبهاترين آنها را برگزيده تا خود را بيارايد و حالا ديگر در تالار آينهء وسط ، كه به تالار طاووس شهرت دارد ، سفراى اروپائى مختلف را رسما به حضور مىپذيرد تا بتوانند تبريكات خود را به عرض برسانند . علت وجه تسميهء تالار طاووس آن است كه تخت طاووس در آن قرار دارد . سفرا با لباسهاى رسمى مجلل در معيت همهء كارمندان و زيردستان خود شرفياب مىشوند . پس از انجام تشريفات و اعلام حضور به صورت رسمى توسط رئيس تشريفات ( ايشيك آقاسىباشى ) به تالار هدايت مىشوند . در ايام قديم اينها ناگزير بوده‌اند كه در آستانهء در پاپوش خود را از پاى دربياورند و ايستاده شرفيابى حاصل كنند . اما در سال 1829 « 3 » در قرارداد صلح تركمن‌چاى روسها حذف اين اجبار و الزام خفت‌آور را به صراحت خواستار شدند ؛ حال ديگر براى آنكه به روسها امتياز خاصى نداده باشند تصميم گرفته شد كه در مورد همهء سفرا اين رسم رايج را لغو كنند . حتى امروز نيز شاه از اين كار كه شده به تلخى ياد مىكند ؛ زيرا اولا در اثر ورود با كفش كه ممكن است چرم آن نجس باشد و خاك و غبار كوچه نيز به آن چسبيده است ، فرشها از نظر شرعى آلوده مىشود و مىبايست بلافاصله آنها را شست و آب كشيد ؛ دوم اينكه با نشستن در برابر شاه كه حتى شاهزادگان و فرزندان خود شاه نيز بدان مأذون نيستند و تنها امتياز روحانيون و سادات است از شأن و شوكت شاه كاسته مىشود . حال وى براى رهائى از اين مخمصه حيله‌اى انديشيده و آن اينكه وى در حين بيرون آمدن از پشت پرده ايستاده سفرا را مخاطب قرار مىدهد يا براى اينكه از اهميت اين موافقت ناخواسته بكاهد به صدراعظم نيز اذن جلوس مىدهد . در جريان شرفيابيهاى نوروز چند دقيقه قبل از ورود سفرا صندلى راحتى براى آنها وارد تالار مىكنند . در حين شرفيابى هيچ‌كس حق ندارد نزديك تالار درنگ كند ، اول براى اينكه بيگانگان در حال نشستن در حضور شاه رؤيت نشوند و ديگر از آن جهت كه مذاكرات به خارج درز نكند . منتها ظاهرا ديوارها گوش دارند زيرا بندرت ممكن است كلمه‌اى از دهان شاه بيرون بيايد و مكتوم بماند . به محض اينكه هيأت سفارت مملكتى خداحافظى كند به اشاره‌اى افراد سفارت‌خانهء ديگر وارد مىشوند . پس از ملاقات شاه ، سفرا به همان ترتيب پيش صدراعظم مىروند و در آنجا با شيرينى ، شربت و قليان از آنان پذيرائى مىشود . مقارن ظهر صلاى « سلام عام » درمىدهند كه در اين روز بخصوص در

--> ( 3 ) . قرارداد تركمن‌چاى به سال 1243 منعقد گرديد كه برابر است با ( فوريه ) 1828 مسيحى . - م .